Πρωϊ αυγουστιάτικο

Αρχαία Έφεσος (1)

 2013  ΕΤΟΣ Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗ

                  Γιατί τα σπάσαμε τ’ αγάλματά των,

...γιατί τους διώξαμε απ’ τους ναούς των,

...διόλου δεν πέθαναν γι’ αυτό οι θεοί.

Ω  γη της Ιωνίας, σένα αγαπούν ακόμη.

      Σαν ξημερώνει επάνω σου πρωί 

αυγουστιάτικο

                           ...την ατμόσφαιρά σου περνά 
                           σφρίγος απ’ την ζωή των˙

                              ...και κάποτ’ αιθερία εφηβική μορφή,

                    ... αόριστη, με διάβα γρήγορο,

                     ...επάνω από τους λόφους σου περνά.
                     

                                           «Ιωνικόν», Κ. Π. Καβάφης (1911)

Νήδυμος ύπνος

(...) Άλλοι τον άκουσαν να λέει για τον ύπνο
 Εικόνες φρίκης στο κατώφλι του ύπνου (…)

                                Γ.  Σεφέρης, Αφήγηση



(...) να μεγαλώνουνε λέει τα παιδιά σε κοινόβια μέσα στη φύση και να φυσάει ο άνεμος και να χαϊδεύει τα μαλλιά τους ο ήλιος και να τραγουδάνε τη ζωή τα ποτάμια στις φλέβες τους και να χαλικώνεται η ανάσα τους και να κάνουν ένα ελάχιστο βήμα, έτσι, να, σα Τιτάνες, και ν’ αλλάζουν τον κόσμο. Τώρα πάω να βρω την Περσεφόνη στα μνήματα. Μου τα κλέψατε τα παιδιά μου, κουφάλες.

                                    Μιχάλης Τάτσης, Με το καδρόνι στα χέρια 

                                                                                                    [Πηγή: Dailymail]

Τα παιδιά της Δαμασκού, που κοιμούνται τον νήδυμον ύπνον, έχουν μελανιασμένα τα χείλη, λουσμένα σε ιδρώτα αγωνίας που πέρασαν τα μαλλάκια τους, ασύσπαστα  τα γλυκά μέτωπα, μαρμαρωμένα τα αμάραντα χείλη. Εδώ τελειώνουν τα λόγια. Φτωχαίνουν τα εκφραστικά μέσα. Παράλυτη κάθε βούληση μπροστά σε προθέσεις συνεισφοράς, αγάπης, συμπαράστασης, σε διακηρύξεις οργανισμών, ρητορείες αρχηγών κρατών και λογής ευχολόγια από άμβωνος. Άχρηστα πράγματα. Θέλεις ν’ ακουμπήσεις ένα ένα τα μέτωπα όλων των παιδιών της γης που κοιμούνται και να πιάσεις με λαχτάρα το σφυγμό τους. Να μαντέψεις τη σωστή θερμοκρασία και την ύπαρξη της ζωής. 
Η φρίκη στις πόλεις της Συρίας δεν αντέχεται. Αναρωτιέμαι αν θα μπορέσουμε ξανά να κοιμηθούμε κάποιον ύπνο της προκοπής μέσα στην πελώρια αυτή νύχτα που ξημέρωσε στον κόσμο.  

Νήσου Σάμου, ονομάτων επίσκεψις

Tα ονόματα που είχαν δοθεί στη νήσο Σάμο κατά την αρχαιότητα, στο αντιηλιακό προπέτασμα ενός από τα παράθυρα του σπουδαίου, από κάθε άποψη, Αρχαιολογικού Μουσείου στο Πυθαγόρειο.

Και παρακάτω ...οι γάτες που σήμερα επαξίως θα μπορούσαν  να φέρουν τα ονόματα αυτά. Τις συναντήσαμε φέτος το καλοκαίρι στο Πυθαγόρειο, τους Μανωλάδες, την Άμπελο, το Μαραθόκαμπο, τον Πλάτανο, τη Χώρα, τους Μυτιληνιούς  και αλλού σ' ολόκληρη τη Σάμο όπου περπατήσαμε με την Ανθή.

                                             ΠΑΡΘΕΝΙΑ

                                             ΔΟΡΥΣΣΑ

                                  ΑΝΘΕΜΙΣ & ΑΝΘΕΜΟΥΣΑ

                                       ΜΕΛΑΜΦΥΛΛΟΣ

                                            ΔΡΥΟΥΣΑ

                                           ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ

                                           ΦΥΛΛΙΣ

                                           ΙΜΒΡΑΣΙΑ

                                        ΜΕΛΑΝΘΕΜΟΣ

                                           ΥΔΡΗΛΗ

                                          ΗΜΕΡΟΕΣΣΑ

                                             ΕΛΑΙΟΥΣΑ

Λευκάδα (3)

 Ο οίκος του ...Ορφέα 

 Ανημπόρια και παραδοχή. 

                                                                "(...) της ύπαρξής τους το μεγάλο αστάχυ
                                                    που γέρνει πια με θείαν αταραξία!"

                                                                  Άγγ. Σικελιανού, από τα "Ορφικά"

Οι "ενημερωτικές" πινακίδες, που αναρτούν οι Δήμοι σε επίκαιρα σημεία των πόλεων ώστε τάχα να πληροφορούν τους επισκέπτες για τη θέση αξιοθέατων και αξιομνημόνευτων σημείων στην περιοχή τους, δεν μου έχουν αφήσει ως τα σήμερα και τις καλύτερες των εντυπώσεων. Άλλοτε δυσκολεύεσαι να κατανοήσεις ποιο είναι το κατευθείαν ίσια, το δεξιά ή αριστερά και οπωσδήποτε κάποτε νιώθεις πως σου δείχνουν αόριστα κάπου επάνω... Προς το "επέκεινα" και το αδιαπέραστο χάος ίσως.

Ψάχνοντας για το σπίτι του Άγγελου Σικελιανού στη Λευκάδα, αντίκρισα εμπρός μου το παρακάτω σύμπλεγμα. Μάλλον βρισκόμουν κοντά στο σημείο που γύρευα. 

Κάνοντας λίγα μόλις μέτρα έπεσα μπροστά σε δυο ξύλινες ξεχαρβαλωμένες πόρτες από φτηνό σανίδι. Όμως  είδα πάνω τους δυο, χειροποίητες μάλλον, κλειδαριές που η σκουριά και ο καιρός τις είχαν πλέον μετατρέψει σε έργα μοντέρνας τέχνης. Βάλθηκα να τις φωτογραφίζω.

Λίγα βήματα πιο κει ένας προαύλειος-περίβολος χώρος  περιφραγμένος πρόχειρα. Στη σιδεριά η αναγγελία κάποιου πολιτιστικού φορέα της περιοχής για μια παράσταση  της όπερας "Ορφέας και Ευριδίκη". 

Κι ο τοίχος του σπιτιού με ένα θλιβερό βεραμάν χρώμα να φιλοξενεί το σκηνικό. Ο δρόμος για το βασίλειο του Άδη σαν να έμπαζε μέσα  στο σπίτι από την αυλή εκείνη... 

Με τα λίγα με τα πολλά και ρωτώντας κάποιον πρόθυμο άνθρωπο σ΄ένα μπαλκόνι, πληροφορήθηκα πως το σπίτι αυτό ήταν το σπίτι που έψαχνα. Το σπίτι του Σικελιανού στη Λευκάδα… Το αντίκρισα ήρεμα, παραδομένο στη βουβή και αμείλικτη διεργασία του χρόνου. Σημείο των καιρών. Έκφραση των ηθών. 

Άλλη μια εύγλωττη απεικόνιση της εθνικής μας ανημπόριας και της μοιραίας παραδοχής πως "ηττήθημεν κατά Κράτος"...

                                                    

                                                                                                              NΩΝΤΑΣ ΤΣΙΓΚΑΣ

Λευκάδα (2)

             
Ο Μπάμπης της «Παλιάς Αποθήκης»
 (ωδή επιτραπέζιος...)

Μια θάλασσα που σπάσαν τα νερά της

απόβαλε ένα κότερο, μες στο αίμα

ο ήλιος κολυμπάει-ωραίο θέμα

για πίνακα ζωγράφου! Τα φτερά της

η νύχτα τσουρουφλίζει στα φανάρια 

του δήμου, που ν' γεμάτα πεταλούδες

Ψημένα καλαμπόκια στις φουφούδες-

οσμή καλοκαιριού. Σαν τα μοσχάρια

που πάνε για σφαγή,τουρίστες ξένοι 

στα μαγαζιά από κράχτες οδηγούνται.

Κομμένες εξατμίσεις που βρυχούνται...

Να η θερινή σαιζόν συμπυκνωμένη (...).

Το "Παντοπωλείον η Μιζέρια". Από τη συλλογή ποιημάτων του σύγχρονου -σκωπτικού-θρηνητικού-λυρικού Λευκάδιου ποιητή Δημήτρη Σολδάτου, Σαν-τα Μαύρα ή Μούσα Λευκα(η)δία,  "αυτοέκδοση" του ποιητή, Λευκάδα 2010 ].

 

Κι όμως... Τα Σύβοτα υπήρξαν  ξάφνιασμα ευχάριστο για τις φετινές μας διακοπές στη Λευκάδα. Ένα μικρό, όμορφο, ήσυχο ψαροχώρι, με καλοφτιαγμένη μαρίνα για τα ιστιοφόρα. Και με κάμποσα εστιατόρια  κατά μήκος της θάλασσας  να μονοπωλούν το ενδιαφέρον των πεινασμένων περιηγητών ιδίως μετά το σούρουπο.
Είχε προηγηθεί μια πολύ δυσάρεστη εμπειρία στη Βασιλική όπου κάποια μέρα είχαμε καταλήξει –σχεδόν ρίχνοντας  κλήρο–για φαγητό  σε εστιατόριο (ο Θεός να το κάνει) με μια σκουληκόβραση από νεαρούς Γερμανούς. Αν πω ότι ακολούθησε το χειρότερο δυνατόν δείπνο της ζωής μου μάλλον δεν θα υπερέβαλα  καθόλου. Μια μακαρονάδα με κατεψυγμένα μύδια Νέας Ζηλανδίας από γνήσιο σολόδερμα, «ετοιματζίδικο»  μπριάμ (κι αυτό κονσέρβα;) και το πλέον πρωτοπόρο στον κόσμο άνοστο «ψητό καλαμάρι». Πιθανότατα –έχω βάσιμες υποψίες να υποθέτω ότι– συνοδεύσαμε και με ...μπύρα «μπόμπα» την συγκεκριμένη ευωχία!

Ο Μπάμπης!

Την άλλη όμως μέρα βρεθήκαμε στα Σύβοτα. Εκεί ένας «λεβεντόμαγκας, μεσήλικας και βάλε»  σερβιτόρος –και «κράχτης» ας πούμε του μαγαζιού– απ’ αυτούς που ρίχνουν το απαραίτητο πεταχτάρι στους τουρίστες, σε παρόμοιους χώρους, πρόφερε τη μαγική για μένα λέξη: «Έχω ζωντανούς μπαλάδες»… Καθώς δεν θέλαμε να ’χουμε ξανά μπελάδες με το γαστρεντερικό μας, βρήκαμε ανοιχτά και μπήκαμε στο παραθαλάσσιο τμήμα της «Παλιάς Αποθήκης». Κι είχε και μύδια αχνιστά με το κέλυφός τους σε νοικοκυρεμένο πιάτο και σαρδέλα ψητή στα κάρβουνα και γάβρο ζουμερό και φρέσκο και ωραίες βραστές σαλάτες και δροσερό λευκαδίτικο κρασί. Κι ένα «ντιπ» για starter –με μαγιονέζα, γιαούρτι, σκόρδο και μουστάρδα– «θεϊκό» πάνω στη ζεστή ξεροψημένη φρυγανιά μας.

Ο Μπάμπης μάς εξομολογήθηκε πως η συνταγή για τα αχνιστά  μύδια από το Μακρύγιαλο ήταν δική του αποκλειστικότητα  (σκορδάκι, πράσινη πιπερίτσα και κρεμμύδι al dente, τριμμένο μαύρο πιπέρι και κρασί…). Το αλάτι παντού με μέτρο. Την άλλη μέρα πρότεινε φρέσκο κιτρινόπτερο τόνο στη σχάρα και την παράλλη: σούπα από Μαγιάτικο με κόκκινη σάλτσα («τα λαχανικά πάντα ψιλοκομένα για γρήγορο αποτέλεσμα, δεν αυγοκόβουμε τη σούπα και πετάμε μέσα στο κατσαρόλι μια ντομάτα στα τέσσερα για τη σύβραση»). Ανταποκρίθηκε με μεγάλη προθυμία όταν του ζήτησα ψητή Κωλοχτύπα (αστακοκαραβίδα ) και από αυτόν έμαθα μια άγνωστη ονομασία της: Λύρα! Συμφωνήσαμε πως είναι πολύ πιο νόστιμη από τον αστακό (και πως από τα καρκινοειδή μονάχα οι καραβίδες «της ρίχνουν»). Κι ακόμα  –καθώς δεν ήταν και καμιά τεράστια– συγκατένευσα να δεχτώ  την προτροπή του να την αντικρίσω να μαγειρεύεται  με μακαρόνια…

Εκτελούσε χρέη «αρχισερβιτόρου και γενικών καθηκόντων» στην Παλιά Αποθήκη. Ευγενής, ευπροσήγορος, εύστροφος, καλοκάγαθος και ζεστός άνθρωπος. Είχε πρόσφατο ατύχημα με το μηχανάκι φέτος και του χοντρόραψαν το τραύμα της παλάμης στα επείγοντα του νοσοκομείου. Η ουλή όμως σκλήρυνε στο αριστερό του χέρι και φοβάται πως δεν θα μπορεί να ανοιγοκλείνει και να γλιστρά με ευχέρεια στα τάστα του μπουζουκιού του (που «είναι η παρηγοριά του και η χαρά του να παίζει για τους φίλους»). 

Ο Μπάμπης  της Παλιάς Αποθήκης στα Σύβοτα δέθηκε μαζί μας με τη καλοσύνη και την φεγγερή του απλότητα. Κέρδισε την εμπιστοσύνη μας. «Όποιος με εμπιστεύεται τρώει καλά. Όποιος όμως θέλει να κάνει τα δικά του …εγκαταλείπεται στις επιλογές  του» μας είπε σε κάποια στιγμή.   

 

Την προτελευταία βραδιά (είπα-ξείπα και ήξεις αφίξεις...) του ’χαμε πει πως μπορεί να πάμε αλλά  μπορεί και να μην πάμε το επόμενο και τελευταίο βράδυ. Φυσικά πήγαμε. Κι είδαμε με συγκίνηση δίπλα στη θάλασσα, με το ασπρισμένο πεζουλάκι και το γεράνι στη γλάστρα, να μας περιμένει ένα τραπέζι για δύο: Reserve! 

«Είπα θα  ’ρθουνε ...δε θα ’ρθούνε... Καλού κακού, κράτησα το τραπέζι που σας αρέσει». Σε λίγο μας έστειλε και τους πλανόδιους βιολιτζήδες να μας παίξουν το «Μπαξέ τσιφλίκι»  και «Ωω ...ο, ωω …ο, όμορφη Θεσσαλονίκη»!

Στο τέλος μας κέρασε τον διπλό εσπρέσο που κατέφθασε από το συνεργαζόμενο διπλανό καφέ-μπαρ  και το μπουκάλι της «Λευκαδίας γης» που ήπιαμε… (όπως από μια επίσης συνεργαζόμενη ψαροταβέρνα παραδίπλα, κατέφθασε την προηγούμενη μέρα, στα χέρια του Αιγύπτιου από την Αλεξάνδρεια ψαρά και σερβιτόρου, κουνώντας ζωηρά τα πόδια της και τινάζοντας με ορμή από την ουρά της θαλασσινό νερό, η κωλοχτύπα που είχαμε παραγγείλει στο Μπάμπη). Όσες μέρες φάγαμε στο μαγαζί αυτό δεν παραλείφθηκε -ούτε μια φορά- η νόμιμη «απόδειξη παροχής υπηρεσιών»... 

Και τυπικώς και ουσιαστικώς οι άνθρωποι ήσαν πολύ εντάξει!

Η περίπτωση του Μπάμπη της Αποθήκης μου ξαναθύμισε εκείνο το αρχαίο χαρακτηριστικό, κολλημένο σαν στρείδι, στην ψυχή των Ελλήνων που λέγεται: ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ.  Και που οι σύγχρονοι τουριστικοί οδηγοί απoκαλούν υποτιμώντας το παρενδυτικά:  hospitality and services… 

Άμποτε να αρχίσει να ξαναγίνεται ευδιάκριτο το ...αρχαίο στρείδι!