Δευτέρα 12 Μαΐου 2014

[Γατοφιλία κυνόφιλου]

 

Ένα ποίημα του Παναγιώτη Αριστοτελίδη αφιερωμένο από εκείνον "στον Νίκο Δήμου".

(από μένα αφιερωμένη και στους δυό μια "σπιτική" φωτογραφία...


                                                                           Η Κρίστυ (φωτ. Ν.Τ.)


Γαλή μελανόεσσα,
αρνητικό της μέρας
-πόση αθωότης να χωρά στο μαύρο!

Κρατώ τη σχέση μας κρυφή
σε κυνηγά ο σκύλος μου
Πάνε να κρυφτείς
στα ποιήματα του Δήμου*

______________
* Παραπομπή στο "Βιβλίο των Γάτων"

Ο Παν. Αριστοτελίδης είναι γιατρός και ειδικεύεται στην Ψυχιατρική.
Έχει γράψει και εκδώσει τις ποιητικές συλλογές:  "Ολεθρίαμβος" (εκδόσεις Ερωδιός), "Ένα φθάνει που θάναι ωστικό" (εκδόσεις Ερωδιός), "Πετεινά του Ουρανού εκ της γής τρεφόμενα" (εκδόσεις Νησίδες).  Μέσα στο 2014 έχει εκδόσει την ποιτική συλλογή "Στα βραχέα" (εκδόσεις Λύχνος) και το δοκίμιο "'Ο Άγνωστος Ποιητής Νίκος Δήμου" που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg.  Τα δυό τελευταία είχε την καλωσύνη να μου τα στείλει σήμερα με το ταχυδρομείο.



Πέμπτη 8 Μαΐου 2014

ΒΑΚΧΕΣ: η ένθεη μανία, η μήνις των Θεών





 Μια σπουδαία performance στη Θεσσαλονίκη από τον Ανδρέα Κωνσταντίνου.

Ο Διόνυσος νόθος γιός του Δία και της Σεμέλης, εγγονός του βασιλιά Κάδμου της Θήβας απόγονου του Ποσειδώνα, φτάνει από τη μακρινή Φρυγία ως Θεός πλέον που καλεί και μυεί στα μυστήρια του (στις «Βακχείες») τις γυναίκες της Θήβας. Η μητέρα του Σεμέλη έχει πεθάνει  …προτού τον γεννήσει. Τον καρπό της κοιλιάς της κυοφορεί ο Δίας καλά κρυμμένο στον μηρό του. Η κόρη του Κάδμου έχει καεί όταν ο Δίας μεταμορφώθηκε σε φωτιά κι εκείνη ενώθηκε μαζί του καθώς η Ήρα την είχε πείσει γι’ αυτό…   

Ο Πενθέας, τωρινός βασιλιάς της Θήβας, υπερασπίζεται τη τάξη των θνητών-την λογική προ πάντων- μισεί το συλλογικό υπερβατικό και παράλογο που απλώνεται με μολυσματικό τρόπο στην πόλη. Βλέπει ακόμα και τον παππού του Κάδμο και τον μάντη Τειρεσία να φέρουν στολίδια της Βακχικής γιορτής στα κεφάλια τους. Καθώς οι γυναίκες της πόλης -μαζί μ’ αυτές η μητέρα του Αγαύη και οι δυό θείες του, θυγατέρες του Κάδμου και αδελφές της-  έχουν ξεχυθεί στα βουνά και  επιδίδονται σε οργιαστικές τελετές  μαζί με τις Μαινάδες (που βρίσκονται σε καθεστώς «ένθεης μανίας»)  αποφασίζει να συγκρουσθεί με τον Θεό. Συλλαμβάνει το Διόνυσο και τον φυλακίζει αλλά εκείνος σαν Θεός καταφέρνει να ελευθερωθεί.

 Ο Πενθέας πέφτει στη παγίδα του Διόνυσου. Παραλογίζεται, καθώς ο Διόνυσος του θολώνει το νου, και αποφασίζει να δει με τα ίδια του τα μάτια τα ακατονόμαστα όργια και τις τελετές της παράκρουσης των γυναικών που συμβαίνουν στον Κιθαιρώνα… Ο Διόνυσος τον ντύνει ρούχα γυναικεία και τον περνά μέσα από την πόλη της Θήβας εξευτελίζοντάς τον στο λαό του. Έπειτα κι ενώ εκείνος τελεί σε ένα είδος μέθης τον ανεβάζει στην κορυφή ενός έλατου για να δει τάχα από ψηλά τις λατρευτικές τελετές. Τότε τον παραδίδει στις ιέρειες και πιστές του. Εκείνες τον περνούν για μικρό λιοντάρι και τον κομματιάζουν με τα ίδια τους τα χέρια. 

Η Αγαύη  επιστρέφει στη Θήβα και στο παλάτι κρατώντας περήφανα στα χέρια της το κεφάλι του γιού της Πενθέα στα χέρια νομίζοντας πως κρατά το κεφάλι ενός αγριμιού. Ο πατέρας της Κάδμος την αφήνει στοχαστικά να κατανοήσει τι είναι ακριβώς αυτό που κρατά στα χέρια της (ο Γ. Χειμωνάς στον πρόλογο της μετάφρασής του σημειώνει: « Ένα μικρό νευρολογικό σχόλιο: Το ερωτηματολόγιο του Κάδμου είναι ένα υπόδειγμα νευροψυχολογικής διερεύνησης για τους συγκεχυμένους ασθενείς»).

 Η Αγαύη και ο Κάδμος συντριμμένοι αφήνουν πίσω τους τη Θήβα. Ο Διόνυσος απολογείται λέγοντας πως δεν φέρει καμιά ευθύνη για την φρικώδη εξέλιξη των πραγμάτων.


Ο χορός κλείνει την τραγωδία με τα παρακάτω λόγια:

      Μορφές πολλές παίρνει το θεϊκό

      Άγνωστο τέλος δίνουν στα πράγματα οι Θεοί

      Εκείνα που είναι να γίνουν δεν έγιναν ποτέ

      Κι αυτά που έγιναν δεν έπρεπε να γίνουν

      Σιωπή. Σιωπή.

(Ο χορός στην αποφώνηση  στις «Βάκχες» του Ευριπίδη- μετάφραση Γιώργος Χειμωνάς

Από τις ωραιότερες παραστάσεις που έχω δει στη ζωή μου. Κέφι, γνώση, δημιουργικότητα, εμπνευσμένη ματιά, σπάνια ωριμότητα. Όλα αυτά συγκέντρωσε ο ταλαντούχος νέος ηθοποιός Ανδρέας Κωνσταντίνου στην performance «Βάκχες-Εργασία» που απολαύσαμε χθες βράδυ στον πολυχώρο  Block 33 . Οne man show απαγγέλοντας, παίζοντας, χορεύοντας, τραγουδώντας, ζωγραφίζοντας όλα αυτά μαζί και άλλα.

Τι άλλο από θαυμασμό και μπράβο από καρδιάς σε όλους τους συντελεστές. 
Mα πρώτα απ’ όλους στον προεξάρχοντα!




Πέμπτη 1 Μαΐου 2014

Mια Πρωτομαγιά...




Ο πόνος ζυγίζει το ίδιο με τη δράση
Συνέχισε να πονάς
Ολοκλήρωσε την προσφορά σου!
                  (Aλέκος Παναγούλης,  Συνέχισε να πονάς)


Πρωτομαγιά 1976... την ημέρα του θανάτου του Αλέκου Παναγούλη (ή της καλά σχεδιασμένης δολοφονίας του σε “ατύχημα”;) επέστρεφα στο χωριό μου από κάποιο σχολείο Βασικής Εκπαίδευσης Βαθμοφόρων Προσκόπων ντυμένος τη στολή μου, με λεωφορείο του ΚΤΕΛ Κοζάνης ... 

Πόσο θα ξένισε άραγε τους λιγοστούς επιβάτες που αντίκριζαν έναν δεκαεξάχρονο πρόσκοπο να κλαίει σπαράζοντας, καθισμένος στις πίσω θέσεις, καθώς άκουγε τις  ειδήσεις των πρώτων πρωϊνών ωρών, από εκείνο το γεμάτο παράσιτα ραδιόφωνο του  πούλμαν...
Ο ήρωάς μου Αλέκος Παναγούλης, ο παρ' ολίγον δολοφόνος του  δικτάτορα Παπαδόπουλου και ανεξάρτητος βουλευτής, ήταν νεκρός!

Την άλλη μέρα αντικρίσαμε -προς επίρρωσιν- σε φωτογραφίες εφημερίδων "το μοιραίο Fiat Mirafiori", την ράμπα του συνεργείου όπου αυτό προσέκρουσε, το ολόγυμνο  νεκρό κορμί πάνω στο μάρμαρο του νεκροτομείου (έτσι όπως συνηθίζαμε να βλέπουμε τις μορφές του νεκρού Χριστού, του Γρηγόρη Λαμπράκη, του Τσε Γκεβάρα...).

Για μένα αυτός ο άνθρωπος ήταν -και έξακολουθεί να είναι- το πιό ακριβό, αυθεντικό και ηρωϊκό σύμβολο της αντίστασης στη χούντα. Ο τίτλος "Εθνικός ήρωας",  που πρέπει να μοιράζεται με φειδώ και περίσκεψη, θα έπρεπε να του έχει απονεμηθεί. 

Σ' αυτόν, στον μάρτυρα Σπύρο Μουστακλή, στους στασιαστές αξιωματικούς και ναύτες του αντιτορπιλλικού "Βέλος" και στον φοιτητή Κώστα Γεωργάκη που αυτοπυρπολήθηκε στη Γένοβα το 1970...

Όμως κάθε Πρωτομαγιά -παράξενο!- θυμούμαι μονάχα τον Αλέκο Παναγούλη, τον αγώνα του και την άδική του μοίρα... 


Εδώ ένα σπάνιο ντοκουμέντο της (άλλοτε) ΕΡΤ για τον Αλέκο Παναγούλη.

 




Τρίτη 29 Απριλίου 2014

K.Π. Καβάφης

[ 29 Απριλίου 1863 - 29 Απριλίου 1933 ]

                          
                 Εν τω Mηνί Aθύρ  

                                                                          Louvre Museum PHOTO : N.TΣΙΓΚΑΣ


Με δυσκολία διαβάζω   στην πέτρα την αρχαία.

«Κύ[ρι]ε Ιησού Χριστέ».   Ένα «Ψυ[χ]ήν» διακρίνω.

«Εν τω μη[νί] Aθύρ»        «Ο Λεύκιο[ς] ε[κοιμ]ήθη».

Στη μνεία της ηλικίας   «Εβί[ωσ]εν ετών»,

το Κάππα Ζήτα δείχνει   που νέος εκοιμήθη.

Μες στα φθαρμένα βλέπω   «Aυτό[ν]... Aλεξανδρέα».

Μετά έχει τρεις γραμμές   πολύ ακρωτηριασμένες·

μα κάτι λέξεις βγάζω —   σαν «δ[ά]κρυα ημών», «οδύνην»,

κατόπιν πάλι «δάκρυα»,   και «[ημ]ίν τοις [φ]ίλοις πένθος».

Με φαίνεται που ο Λεύκιος   μεγάλως θ’ αγαπήθη.

Εν τω μηνί Aθύρ   ο Λεύκιος εκοιμήθη.                            

                                                      (Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)




(…) Δεν απομένει στον αναγνώστη παρά να συλλαβίσει μαζί μου αργά αργά και σβηστά, τον τελευταίο στίχο του μοναδικού αυτού ποιήματος. Έχει τότε συντελεστεί το θαύμα. Και ύστερα από αυτό δεν υπάρχει άλλο τίποτα. Όπως δεν υπάρχει άλλο τίποτα ύστερα από μια προσευχή ή μια ακροτελεύτια συγχορδία του J.S. Bach-(παιγμένη στο πιάνο από τον Glenn Gould) – που είναι και αυτή μια προσευχή.

                                          Ζήσιμος Λορεντζάτος  «Ένας ποιητικός περίπατος»


 Ο Νώντας Τσίγκας διαβάζει το ποίημα "Εν τω Mηνί Aθύρ" του Κ.Π. Καβάφη