ΣΧΟΛΙΑΣΤΗΚΕ ΠΟΙΚΛΟΤΡΟΠΩΣ, και στους στενούς συντηρητικούς κύκλους μάλλον δυσμενώς, το βίντεο που κυκλοφόρησε καθυστερημένα από την επίσκεψη του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης στη Μονή της Αγίας Άννης, στο Αγιονόρος, το φετινό καλοκαίρι.
Εκεί, στην Τράπεζα της Μονής, ο μητροπολίτης καθισμένος στο κεφαλάρι του τραπεζιού, αρχίζει και τραγουδά το «Στο ’πα και στο ξαναλέω», το θαυμάσιο αυτό νησιώτικο δημοτικό μας τραγούδι. Φέρνει το χέρι με τον δείκτη του κοντά στον κρόταφο και τραγουδά τους πρώτους στίχους. Τον ακολουθούν, ύστερα από νεύμα του, στην επανάληψη, οι συνδαιτυμόνες κληρικοί, ίσως και καλόγεροι που δεν φαίνονται στην οθόνη.
Ο Φιλόθεος, δώρο ανεκτίμητο της εκκλησίας στην πόλη της Θεσσαλονίκης ύστερα από δεκαετίες, έχει ωραία φωνή και τον ακούω με ευχαρίστηση στις λειτουργίες που χοροστατεί. Βλέπω εδώ πως κλείνει τα μάτια όταν τραγουδά.
Όταν κλείνουν τα μάτια και τραγουδούν οι τραγουδιστές, τότε και μόνον τότε, με πείθουν πως αισθάνονται το τραγούδι που λένε. Αλλιώς «κρατώ πισινή» και «δεν με παίρνει μαζί του» ο τραγουδιστής με το ανοιγμένο διάπλατα στόμα, με την καλή και δυνατή φωνή και την κλειστή και άβαθη καρδιά...
Εδώ, θαρρώ πως ο Φιλόθεος προσεύχεται την ίδια ακριβώς στιγμή. Ίσως ο σπαρακτικότερος στίχος που τον δονεί ως τα βάθη να είναι:
Στο ’πα και στο ξαναλέω μη μου γράφεις γράμματα
γιατί γράμματα δεν ξέρω και με πιάνουν κλάματα
(Κι ο νοών νοείτω τι θέλει να πει αυτό…)
Αυτό που αντιλαμβάνομαι επίσης, με το φτωχό μου νου, είναι πως ο Φιλόθεος στο τραγούδι αυτό με κλειστά μάτια μάλλον απαγγέλει μαζί και τον στίχο «Πάντα ανοιχτά πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου» (Σολωμός, Ελεύθεροι πολιορκημένοι). Και για τούτο, αλλά και γι’ άλλους δικούς μου λόγους, τον αγαπώ διπλά και τρίδιπλα αυτόν τον ιερωμένο…
