Το πρώτο δημοσιευμένο ποίημά της...

 

 

 

                                                                                                                       

Anne Carson  

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2026

 

                  

          Ἀποστολική Πόλη

 

Ὕστερα ἀπό τὸν θάνατό σου.

Φυσοῦσε κάθε μέρα.

Κάθε μέρα.

Μᾶς ἀπωθοῦσε σὰν τεῖχος.

Προχωρούσαμε. Φωνάζοντας ὁ ἕνας κατά τὴ μεριά τοῦ ἄλλου.

Κατά μῆκος τοῦ δρόμου.

Ἦταν μάταιο.

Τὰ ἄδεια διαστήματα ἀνάμεσά μας. Σκλήρυναν.

Εἶναι ἄδεια χωρίσματα.

Κι ὅμως εἶναι συμπαγῆ.

Καὶ μαῦρα καὶ ὀδυνηρά.

Ὅπως τὰ χάσματα ἀνάμεσα στὰ δόντια.

Μιᾶς γριᾶς γυναίκας.

Ποὺ τὴν εἶχες γνωρίσει χρόνια πρίν.

Ὅταν ἦταν.

Ὄμορφη μὲ τὰ νεῦρα νὰ ξεχύνονται μέσα της σὰν τή φωτιά στὴ μέση τοῦ παλατιοῦ.

 

                                  «The Life of Towns» [in: Plainwaters], 1995

   MEΤΑΦΡΑΣΗ: NΩΝΤΑΣ ΤΣΙΓΚΑΣ 

 Apostle Town

 

After your death.

It was windy every day.

Every day.

Opposed us like a wall.

We went.

Shouting sideways at one another.

Along the road.

It was useless.

The spaces between us.

Got hard.

They are empty spaces.

And yet they are solid.

And black and grievous.

As gaps between the teeth.

Of an old woman.

You knew years ago.

When she was.

Beautiful the nerves pouring around in her like palace fire.

 

 

 

Φιλόθεος

   

                                  

                     

 

ΣΧΟΛΙΑΣΤΗΚΕ ΠΟΙΚΛΟΤΡΟΠΩΣ, και στους στενούς συντηρητικούς κύκλους μάλλον δυσμενώς, το βίντεο που κυκλοφόρησε καθυστερημένα από την επίσκεψη του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης στη Μονή της Αγίας Άννης, στο Αγιονόρος, το φετινό καλοκαίρι. 

Εκεί, στην Τράπεζα της Μονής, ο μητροπολίτης καθισμένος στο κεφαλάρι του τραπεζιού, αρχίζει και τραγουδά το «Στο ’πα και στο ξαναλέω», το θαυμάσιο αυτό νησιώτικο δημοτικό μας τραγούδι. Φέρνει το χέρι με τον δείκτη του κοντά στον κρόταφο και τραγουδά τους πρώτους στίχους. Τον ακολουθούν, ύστερα από νεύμα του, στην επανάληψη,  οι συνδαιτυμόνες κληρικοί, ίσως και καλόγεροι που δεν φαίνονται στην οθόνη. 

Ο Φιλόθεος, δώρο ανεκτίμητο  της εκκλησίας στην πόλη της Θεσσαλονίκης ύστερα από δεκαετίες, έχει ωραία φωνή και τον ακούω με ευχαρίστηση στις λειτουργίες που χοροστατεί. Βλέπω εδώ πως κλείνει τα μάτια όταν τραγουδά. 

Όταν κλείνουν τα μάτια και τραγουδούν οι τραγουδιστές, τότε και μόνον τότε, με πείθουν πως αισθάνονται το τραγούδι που λένε. Αλλιώς «κρατώ πισινή» και «δεν με παίρνει μαζί του» ο τραγουδιστής με το ανοιγμένο διάπλατα στόμα, με την καλή και δυνατή φωνή και την κλειστή και άβαθη καρδιά...

Εδώ, θαρρώ πως ο Φιλόθεος προσεύχεται την ίδια ακριβώς στιγμή. Ίσως ο σπαρακτικότερος στίχος που τον δονεί ως τα βάθη να είναι:

Στο ’πα και στο ξαναλέω μη μου γράφεις γράμματα

γιατί γράμματα δεν ξέρω και με πιάνουν κλάματα

(Κι ο νοών νοείτω τι θέλει να πει αυτό…)

Αυτό που αντιλαμβάνομαι επίσης, με το φτωχό μου νου, είναι πως ο Φιλόθεος στο τραγούδι αυτό με κλειστά μάτια μάλλον απαγγέλει μαζί και τον στίχο «Πάντα ανοιχτά πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου» (Σολωμός, Ελεύθεροι πολιορκημένοι). Και για τούτο, αλλά και γι’ άλλους δικούς μου λόγους, τον αγαπώ διπλά και τρίδιπλα αυτόν τον ιερωμένο… 

 

 

 

 

«πέραν των κεντρικών πισινών...»

 

 

Μήλος: Απορρίφθηκε η προσφυγή στο ΣτΕ για το ξενοδοχείο στο «Σαρακήνικο». Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε 99 κλίνες, ενώ μετά την επέκταση η δυναμικότητα  πρόκειται να φτάσει τις 271 κλίνες και τα 125 δωμάτια. Ο νέος σχεδιασμός  περιλαμβάνει μάλιστα ιδιωτική πισίνα για κάθε δωμάτιο, πέραν των κεντρικών πισινών.

[Οι εφημερίδες]

 

Ἄϊντε, στῆς πισίνας τὸν ἀφρό

ἔπέσα ν’ ἀποκοιμηθῶ

Κι ἄϊντε, καὶ στῆς Μήλου τὸ γιαλό 

βαδίζω καὶ παραμιλῶ.

 

Μοῦ τὸ μήνυσε τ’ ἀγέρι· 

«Εἰς τῆς Μήλου πιὰ τὰ μέρη

ὅποιον τὸν ἐνδιαφέρει

ἄς τὸ μάθει γιὰ νὰ ξέρει:

 

Ἔθεσεν τὸ Ἐπικρατείας

τέρμα εἰς τὰς φασαρίας

Ἔχασαν οἱ προσφυγόντες

Νίκησαν οἱ κυνοδόντες!

 

Ἦρθαν πίσω οἱ ἐκσκαφεῖς

—διόλου μετριοπαθεῖς —

Σκάπτουν διὰ Ξενοδοχεῖον

εἰς τὸν αἰγιαλόν πλησίον.

 

Δυό-ἑβδομήντα-μιά αἱ κλίναι

καὶ πισίναι διὰ τὸ πλῦναι 

  — εἰς ξηρά κι ἄνυδρα μέρη —

μιά γιὰ κάθε κ@λ@μέρι».

 

Ναὶ, ἀλλιῶς μὲν ὁ παλιός

μὰ στὸν κόσμο ὁ πιὸ καλός

εἶναι ὁ ἐπιδέξιος

ὁ ...central πισινός!