Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα T.S. Eliot. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα T.S. Eliot. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2015

"Grexit"...


[πόσο πολύ κοντά στο θάνατο;] 

«Στις 28, τα μεσάνυχτα, τέλος!»
Βολφγκανγκ Σόιμπλε, Υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας


                                                Eduard J. Steichen Road into the Valey-Moonrise,1906
                                        Hand -toned photogravure (in: Alfr. Stieglitz, Camera work, 
                                                      The complete photographs TACHEN ).
 
                                                                   
[…] Είδα να τρεμοσβήνει του μεγαλείου μου η στιγμή
Είδα και τον αιώνιο Υπηρέτη να μου κρατάει το παλτό και να κρυφογελά.
Και με δυό λόγια, φοβήθηκα.

Τ.Σ. Έλιοτ, “Το ερωτικό Τραγούδι του Τζ. Άλφρεντ Προύφροκ”, Μτφρ. Κατερίνα Σχινά στο Κρίστ. Χίτσενς "Πριν το τέλος".



Ψιλή βροχή από λεπτή σκόνη,
Οι ιτιές στου πανδοχείου την αυλή
Πήραν να πρασινίζουν,
Αλλά σεις Κύριε, προ της αναχωρήσεώς σας
Θα ήταν καλύτερα να πάρετε κρασί,
Γιατί δε θα σας περιστοιχίζουν φίλοι
Όταν θα φθάσετε στου Γκό τις  πύλες.
           
 Έζρα Πάουντ, από την Κατάη, «Ριχάκου ή Ομακίτσου». Μτφρ. Ζήσιμος Λορεντζάτος. "Μεταφράσεις",Ίκαρος.
                        



Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2015

Αsh Wednesday


"Tετάρτη των Τεφρών" και ...Τετάρτη προ των εκλογών...Kι επειδή ο (έλλην) Φοίνιξ...αναγεννάται εκ της τέφρας του, συνειρμικά κινούμενος, απόσπασμα κοινοποιώ  -εξαιρετικής μετάφρασης- του πολυσχιδούς όντος που ακούει στο όνομα Νίκος Δήμου.



                                             Gertrude Kasebier Pastoral 1905, Photogravure
                                                                              (in: Alfr. Stieglitz, Camera work, 
 The complete photographs TACHEN ).



                                              I

Γιατί πια δεν ελπίζω να γυρίσω πάλι
Γιατί πια δεν ελπίζω
Γιατί πια δεν ελπίζω να γυρίσω
Ποθώντας του ενός τη χάρη, του άλλου το σκοπό
Γιατί πια δε μοχθώ να μοχθώ για πράγματα σαν αυτά
(Γιατί ο γέρικος αετός ν’ απλώνει τα φτερά;)
Γιατί να πενθώ
Τη χαμένη δύναμη της καθημερινής βασιλείας;

Γιατί δεν ελπίζω να γνωρίσω πάλι
Την ανάπηρη δόξα της σίγουρης ώρας
Γιατί δε θα σκεφθώ
Γιατί γνωρίζω πως δε θα γνωρίσω
Τη μια αληθινή μεταβατική δύναμη
Γιατί δε μπορώ να πιώ
Εκεί όπου ανθίζουν δέντρα, και τρέχουν ρυάκια,
   γιατί δεν υπάρχει τίποτα πάλι


Γιατί γνωρίζω πως ο χρόνος είναι πάντα χρόνος
Και ο τόπος πάντοτε και μόνο τόπος
Και ό,τι είναι πραγματικό είναι μόνο για ένα χρόνο
Και μόνο για ένα τόπο
Χαίρω που τα πράγματα είναι όπως είναι και
Απαρνιέμαι το ευλογημένο πρόσωπο
Και απαρνιέμαι τη φωνή
Γιατί δεν μπορώ να ελπίσω πως πάλι θα γυρίσω
Άρα χαίρομαι, έχοντας να οικοδομήσω κάτι
Για να χαρώ
Και προσεύχομαι στο Θεό να μας σπλαχνισθεί
Και προσεύχομαι να μπορέσω να ξεχάσω
Αυτά τα θέματα που μέσα μου υπερβολικά συζητώ
Υπερβολικά ερμηνεύω
Για ότι έγινε, που δεν είναι να ξαναγίνει
Ας μην είναι η κρίση για μας πολύ βαρειά

Γιατί αυτά τα φτερά δεν είναι φτερά για πτήση
Αλλά μονο βεντάλιες να κάνουν αέρα
Αέρα που έιναι τώρα μικρός και στεγνός
Μικρότερος και στεγνότερος από τη θέληση
Δίδαξέ μας να νοιαζόμαστε και να μη νοιαζόμαστε
Δίδαξέ μας την ησυχία.

Προσευχηθείτε για μας τους αμαρτωλούς τώρα και 
    την ώρα του θανάτου μας
Προσευχηθείτε για μας τώρα και την ώρα του   
    θανάτου μας.   


       
T.S. Eliot, από τo "Η Τετάρτη των Τεφρών", 
Μτφρ. Νίκος Δήμου, "Ξένα ποιήματα", Νεφέλη 1982. 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ 
Όποιος ενδιαφέρεται να εμβαθύνει περισσότερο σ' αυτό το σκοτεινότερο (κατά δική του ομολογία) ποίημα του Eliot, μπορεί να καταφύγει στην απέραντη ελιοτική βιβλιογραφία. Χωρίς αυτήν, η μετάφραση θα ήταν αδύνατη). Οι σημειώσεις μου φωτίζουν μόνο μεταφραστικά θεματα. Για λεπτομερή ανάλυση των στίχων θα χρειάζονταν πολλές σελιδες. "Η Τετάρτη των Τεφρών" είναι η πρώτη μέρα της Σαρακοστής των Δυτικών. Είναι ημέρα μετάνοιας -ο ιερέας ζωγραφίζει με στάχτη ένα σταυρό στο μέτωπο των πιστών.

Προσωρινός τίτλος (στην πρώτη δημοσίευση 1928): "Perch'io non spero".
Ο πρώτος στίχος είναι μετάφραση του πρώτου στίχου της "Ballata" του Ιταλού ποιητή Guido Cavalcanti (1255-1300): Perch'io non spero di tornar giammai (γιατί δεν ελπίζω να γυρίσω ποτέ). Ακολούθησα το perche (γιατί) και όχι το because(επειδή), μια και στη δημοτική ταυτίζονται.
Τέταρτος στίχος: Από το σονέτο XXIX του Σαίξπηρ.
Τελευταίοι στίχοι: από το Ave Μaria της καθολικής λειτουργίας.




                     T. S. Eliot reading Ash Wednesday

Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2015

[...] ένας μεγάλος φόβος έπεσε απάνω μας...



                                              ένα καφενείο τη νύχτα  [φωτ. Ν.Τ.}.




Δεν έχουμε εδώ μένουσα πόλη1, δεν είναι εδώ γωνιά
ν' ακουμπήσεις.
Κακός ο αγέρας, κακός ο καιρός, αβέβαιο το κέρδος,
βέβαιος ο κίνδυνος.
Ω αργά αργά αργά, αργοπορεμένος ο καιρός,
αργά πολύ αργά, και σάπιος ο χρόνος·
Ο άνεμος πονηρός, το πέλαγο πικρό, και στάχτη ο ουρανός,
στάχτη στάχτη στάχτη.

5        Ω Θωμά, γύρισε πίσω, Αρχιεπίσκοπε· γύρισε,
γύρισε στη Γαλλία.
Γύρισε. Γρήγορα. Ήσυχα. Κι άσε μας ήσυχα ν' αφανιστούμε.
Έρχεσαι με γιορτές, έρχεσαι με χαρές, μα έρχεσαι φέρνοντας
θάνατο στην Καντερβουρία:
Μια μοίρα πάνω στο σπίτι, μια μοίρα πάνω σου, μια μοίρα πάνω
στον κόσμο.
Τίποτα δε γυρεύουμε να γίνει.

10                      Εφτά χρόνια ζήσαμε ήσυχα.
Πετύχαμε να μη μας προσέχουν.
Ζώντας και ψευτοζώντας.
Είχαμε τυραννία και χλιδή,
Είχαμε φτώχια και παραλυσία,

15                    Είχαμε ακόμη κάποιες αδικίες
Ωστόσο πηγαίναμε ζώντας,
Ζώντας και ψευτοζώντας.
Κάποτε μας λείπει το σιτάρι,
Κάποτε έχουμε καλή σοδειά.

20                    Τον ένα χρόνο έχουμε βροχές,
                                           Τον άλλο χρόνο αναβροχιά,
Τον ένα χρόνο τα μήλα περισσεύουν,
Τον άλλο χρόνο λείπουν τα δαμάσκηνα.
Ωστόσο πηγαίναμε ζώντας.

25                         Ζώντας και ψευτοζώντας.
Γιορτάσαμε τις γιορτές, πήγαμε στην εκκλησιά,
Φτιάξαμε μπίρα και μηλίτη,
Μαζέψαμε ξύλα για το χειμώνα,
Κουβεντιάσαμε στη γωνιά του τζακιού,

30            Κουβεντιάσαμε στη γωνιά του δρόμου,
Κουβεντιάσαμε κι όχι πάντα ψιθυριστά,
Ζώντας και ψευτοζώντας.
Είδαμε γέννες, γάμους και θανάτους,
Είχαμε σκάνδαλα λογής λογής.

35                 Είχαμε φόρους που μας βασανίζαν.
Είχαμε γέλια και κουτσομπολιά,
Εξαφανίστηκαν πολλές κοπέλες
Ανεξήγητα, και κάποιες δεν ήτανε γι' αυτά.
Όλοι μας είχαμε τους προσωπικούς μας τρόμους 

40  Τους ιδιαίτερους ίσκιους μας, τους μυστικούς μας φόβους.
Μα τώρα ένας μεγάλος φόβος έπεσε απάνω μας, φόβος όχι
του ενός μα των πολλών.
Ένας φόβος σαν τη γέννηση και το θάνατο, καθώς βλέπουμε
τη γέννηση και το θάνατο μόνους
Μέσα σ' ένα κενό, ξεχωριστά.
Φοβούμαστε ένα φόβο που δεν μπορούμε να γνωρίσουμε, που
δε μπορούμε ν' αντικρίσουμε που κανείς δεν καταλαβαίνει,

45    Κι οι καρδιές μας ξεριζώνονται το μυαλό μας ξεφλουδίζεται
σαν τις φλούδες κρεμμυδιού, κι ο εαυτός μας
χαμένος χαμένος 
Σ' έναν τελικό φόβο που κανείς δεν καταλαβαίνει. Ω
Θωμά Αρχιεπίσκοπε.
Ω Θωμά Άρχοντά μας, άφησέ μας κι άφησέ μας να
μείνουμε μέσα στην ταπεινή την ξεθωριασμένη
κορνίζα της ύπαρξής μας, άφησέ μας μη μας ζητάς 
Ν' αντισταθούμε στη μοίρα του σπιτιού, στη μοίρα του
Αρχιεπίσκοπου, στη μοίρα του κόσμου.
Αρχιεπίσκοπε, σίγουρος κι ασφαλισμένος για το
πεπρωμένο σου, άφοβος μέσα στους ίσκιους, τάχα 
λογάριασες τι ζητάς, λογάριασες τι σημαίνει

50  Για το μικρό λαό, τον τραβηγμένο μέσα στο υφάδι του
                      πεπρωμένου, το μικρό λαό που ζει μέσα σε
μικροπράγματα. 
Το τέντωμα του νου του μικρού λαού που αντιστέκεται
στη μοίρα του σπιτιού, στη μοίρα τ' αφέντη του,
στη μοίρα του κόσμου:

52   Ω Θωμά. Αρχιεπίσκοπε, άφησέ μας, άφησέ μας,     άφησε
το Δούβρο, το σκυθρωπό, και κάνε πανιά για τη
Γαλλία. Θωμά Αρχιεπίσκοπέ μας, Αρχιεπίσκοπέ
μας ακόμη και στη Γαλλία. Θωμά Αρχιεπίσκοπε,
σήκωσε τ' άσπρο πανί ανάμεσα στη στάχτη
τ' ουρανού και το πικρό το πέλαγο, άφησέ μας, άφησέ
μας για τη Γαλλία.



μτφρ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ



1. Ουκ έχομεν ώδε μένουσαν πόλιν,αλλά τήν μέλλουσαν επιζητούμεν (Εβρ.ιγ,14)


*Aπόσπασμα
[ Ο ΧΟΡΟΣ ]
απο το "Φονικό στην Εκκλησιά" του T.S. Eliot 
Στην δολοφονία του Thomas Beckett (1170) μέσα στην Μητρόπολη με εντολή του Ερρίκου του II, αναφέρεται το θεατρικό του ΄Ελιοτ "Φόνος στη Μητρόπολη", "Murder in the Cathedral", καθότι ο Beckett είχε οριστεί αρχιεπίσκοπος της Αγγλικανικής εκκλησίας.
[Ευχαριστώ την τερατώδη ...εγκυκλοπαίδεια που ακούει στο όνομα νικος δήμου για τις σχετικές πληροφορίες].