Στη «νέα» τη Μοδιάνο

 

 

                                              του Αλέξανδρου Κοσματόπουλου

Με τον Αλέξανδρο που λες

Μια μέρα στη Μοδιάνο

Τα ’πιαμ’ απομεσήμερο

Στον κόσμο τον επάνω.

 

Τη γυαλισμένη αγορά

θαυμάσαμε κι οι δυο μας

Την άψυχη και άνοστη

για το εσώψυχό μας.

 

Μνήμες αναπηδήσανε

μέσα απ’ το ποτήρι

Άφθονο ήταν το ροζέ

κι ο νους μας τρεχαντήρι.

 

Πήγε στον Κώστα τον Μοσκώφ,

στον Γιώργο Ιωάννου

Μα νότες δεν ακούστηκαν

μά μπουζουκιού γιά πιάνου.

 

Άψυχη, νέκρα η αγορά

Κι εμείς απορημένα

κοιτάζαμε ολόγυρα

τα πρόσωπα τα ξένα.

 

Η ξενιτιά μας χαίρονταν

κείνο το μεσημέρι

Κι από παντού εφύσαγε

της λύπης  το αγέρι.

 

Η ξενιτειά με χαίρεται

κι η μνήμη με σκοτώνει

να το ξελύσω δεν μπορώ

του κόσμου το κορδόνι.

 

                                7.1.23

 

 

 

 

 

 

 

Μια στάλα αίμα στο ξερόχορτο

 

    Ράλλη Κοψίδη, ΧΩΡΙΣ ΤΙΤΛΟ,  (1978), Εθνική Πινακοθήκη

 

Ένα έργο του  Ράλλη Κοψίδη (1929-2010) που φιλοξενείται στην Εθνική Πινακοθήκη. Σύνθεση σπαρακτική: Γηρατειά και παιδική ηλικία. Η μαυροντυμένη γερόντισσα με το σκαμμένο πρόσωπο και τα καθηλωμένα, στη μορφή και το σώμα της, βάσανα. Η κούκλα, στην αγκαλιά της, τόσο παράταιρη. Χωρίς να μπορεί να προσφέρει καμιά χαρά. Σαν ταφικό ειδώλιο στα χέρια της γριάς γυναίκας… Σε μια αποθήκη με στοιβαγμένα ξύλινα κουτιά. Κάτι σαν μετακόμιση που ετοιμάζεται ή άδεια κιβώτια της «ξένης βοήθειας»  (της UNNRA ας πούμε) που έχουν ανοιχτεί και αδειάσει. Έχει μοιραστεί το περιεχόμενό τους και η γυναίκα έχει κρατήσει μοναχά αυτήν την άχρηστη κούκλα πάνω στην ποδιά της. Το σκηνικό όχι σε σκοτεινό υπόγειο μέσα μα σε καθαρό και ολοφώτεινο ερημότοπο. Ένα ξερόχορτο στο πλάι μ’ ανθισμένη πάνω του μια στάλα αίμα. Κάποιον θα τον κέντησαν τα αγκάθια... Κι αμέσως στο  νου μου ήρθε Η Κόλαση του W. B. Yeates, γραμμένη στο τέλος του βίου του ποιητή:

Ὧ Θεέ μου,

Λευτέρωσε τὴν ψυχή τῆς μητέρας μου ἀπὸ τὸ ὄνειρό της!

Τὸ ἀνθρώπινο εἶδος δὲν μπορεῖ νὰ κάνει τίποτα πιά. Ἀπάλυνε

τὴ δυστυχία τῆς ζωῆς καὶ τὴν τύψη τοῦ θανάτου*.

 

 

*Σε δική μου απόδοση.

 

 

 

 

 

Ιδού «γιατί»!

ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ

Στον αγαπημένο φίλο και πολύ ΚΑΘΑΡΟ ΑΝΘΡΩΠΟ, τον Σ.Ο., που χτες με παραίνεσε –για μια ακόμα φορά κι αυτός όπως πολλοί άλλοι ακόμα που με αγαπούν: «Παράτα τον Δραγούμη και γράψε "τα δικά σου"!»

 

                                                    Ερείπια της Αρχαίας Μεσσήνης, 2023 ( Φωτ. Ν.Τ.)
 

 

Ίσως το παρακάτω απόσπασμα από τα Τετράδιά του*  που υπέστησαν διαχρονικώς ιδεολογική-χρησιμοθηρική κακοποίηση, να εξηγεί το γιατί:

 

[Ἰούλιος 1912]

Φυσάει ἄνεμος δυνατός καὶ ζεστὸς καὶ σαρώνει τὴ γῆ. Ὁ κόσμος εἶναι θολὸς ἀπὸ τὴ σκόνη καὶ ἀπὸ τὴ λάβρα. Καὶ περπατῶ ἀλύγιστος μέσα στὸν κόσμο αὐτόν σὰ νὰ περνοῦσα ἀπό τὶς πολλές καὶ μεγάλες δοκιμασίες, νικητής. Μ’ ἀρέσει τὸ αἴσθημα.

..................................................................................................................................

Περπατῶντας μὲ χαμηλὴ διάθεση, στὴν ὁδὸ Σταδίου μοῦ  χτυπάει δυνατὰ καὶ περίεργα ἡ συναίσθηση πὼς ἐγὼ ποὺ ἀναγκάζω τὸν ἑαυτό μου νὰ ὑποτάζεται στὴν ἀνάγκη ποὺ μὲ κάνει νὰ  μένω ζεμένος σ’ ἕναν παλιοαραμπᾶ  λεγόμενο «δημόσια ὑπηρεσία», ἐγώ, ποὺ βρίσκομαι τώρα δὰ τόσο ἀνούσια μπλεγμένος μὲ τοὺς ἀνθρώπους, ἐγὼ εἶμαι ἄνθρωπος τῶν βουνῶν, τῶν δασῶν, τῆς φύσῃς καὶ τῆς μοναξιᾶς μου, προπάντων ποιητής. Παράδοξο νὰ ξεχνῶ τόσο πολὺ τὴν ἀποστολή μου, ἢ τὸ φυσικό μου. Γιατί νὰ στραβώνω θεληματικὰ τὸν φυσικό μου τὸν δρόμο;

      Νὰ μὴν ξεχνῶ πὼς εἶμαι ἐκεῖνος ποὺ δίνει. Καὶ ὅταν παίρνω ἀκόμα, παίρνω γιὰ νὰ δώσω.

 

Μια τέτοια μνήμη Έλληνος πασχίζω να περισώσω.

Ρωτάει όμως κανείς τους ...μοναχούς ποιόν και γιατί τον υπερασπίζονται καλοί κι αγαπημένοι μου φίλοι;

Καλό μήνα σὲ ὅλους. Φίλους κι ὀχτρούς!

 

 

 ____________________

^*Πηγή: ΑΣΚΣΑ/Τμήμα Αρχείων/Αρχείο Ίωνος Δραγούμη - ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙ: ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ-ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΑ, Φακ. 2, «Ημερολόγια-Τετράδια 1912-1920», Υποφάκελος  1, Tετράδιο, με αρ. 18,  1912-1913, σελ.17 & 23. Πρώτη δημοσίευση: Ίωνος Δραγούμη, Φύλλα ημερολογίου, Τόμος Δ΄, επιμ. Θ. Βερέμης-Γ. Κολιόπουλος, Ερμής 1985, σελ. 231 & 233.