Κυριακή 5 Μαΐου 2024

Οιονεί Αναστάσιμον...

 

                                           Κωνσταντίνος Μάνος,  Πάσχα στον 'Όλυμπο της Καρπάθου

 

Με πόνο ψυχής διάβασα πως τη Μεγάλη Παρασκευή σε κάποιο νησί (του Ιονίου ίσως) με πυροτεχνήματα, φωτοβολίδες και μολότοφ συνόδεψαν κάποιοι την περιφορά του Επιταφίου. (Τέτοια μέρα στην Πάτμο  κάθε χρόνο περνά η πομπή μέσα από τη θάλασσα εις μνήμην ναυτικών που έχουν χαθεί…). Ασχολίαστο το αφήνω.

Πρόλαβα και είδα, σήμερα, μόλις τέλειωνε, λίγες σκηνές από το ντοκιμαντέρ «Πάσχα στον Έλιμπο» (Όλυμπος, Καρπάθου) του 1986, της Μαρίας Μαυρίκου που πρόβαλε η, πολύ καλή, κρατική τηλεόραση σήμερα. Στη σκηνή του χορού, το ρυθμικά επαναλαμβανόμενο μοτίβο, που με διονυσιακή έξαψη παίζει η ορχήστρα και χορεύουν ανήμερα του Πάσχα οι ντόπιοι, δεν διέκρινα ίχνη χαράς στα πρόσωπα ούτε των κοριτσιών και των γυναικών μα ούτε και των ανδρών  που χορεύουν και μετέχουν στο δρώμενο. Κι αυτοί που παρακολουθούν μοιάζει να μη διέπονται από άλλο αίσθημα. Το μαρτυρά και η διάσημη πια φωτογραφία του σπουδαίου Κωνσταντίνου Μάνου που συνοδεύει εδώ.

Αυστηρότητα, δέος και ταραχή εσωτερική μαρτυρούν τα πρόσωπα. Είναι μήπως ο άνθρωπος που δεν μπορεί να συνέλθει συνταιριάζοντας μέσα του τη διαδοχή της χαράς και της λύπης  της εβδομάδας των Παθῶν, με την πορεία προς το δράμα και την κορύφωση της φρίκης με το φόνο του Θεού, και στέκει δύσπιστος απέναντι στην Ανάσταση, το ξέσπασμα της χαράς και το μήνυμα της ελπίδας; Είναι άραγε αυτό μυητικό προστάδιο για τη μέθεξη και την έκσταση; Γιατί πώς εύκολα ν’ αποδεχτείς ότι δια του θανάτου κερδίζεται η Ανάσταση; Ψιλά γράμματα.

Χαρείτε φίλοι, «φάτε πιέτε μωρ’ αδέλφια»! Αναλογιστείτε όμως καμμιά φορά  «γιατί οι παλαιοί της Καρπάθου είχαν πρόσωπα σκυθρωπά τέτοια μέρα χορεύοντας και γλεντώντας;»

 


 

 

 

 

Πέμπτη 2 Μαΐου 2024

Η Μαρία Μαγδαληνή του Πολ Όστερ*…

 …λεγόταν Σάντρα*

 

                                                Καραβάτζιο, Μarta e Maddalena (λεπτομέρεια)

 

[…] όταν είχες πια τελειώσει, η Σάντρα δεν σε πίεσε να φύγεις, ήθελε να μείνει ξαπλωμένη στο κρεβάτι μαζί σου και να κουβεντιάσετε. Έτσι έμεινες μαζί της σχεδόν άλλη μία ώρα, χαρούμενα τυλιγμένος μέσα στα χέρια της καθώς το κεφάλι σου ακουμπούσε στον ώμο της, κουβεντιάζοντας πράγματα που είχαν από καιρό χαθεί από τον νου σου. Όταν στο τέλος σε ρώτησε τι δουλειά έκανες κι εσύ της απάντησες ότι έγραφες ποιήματα, περίμενες ότι θα σήκωνε αδιάφορα τους ώμους της ή θα έκανε μια παρατήρηση από αυτές που δεν γράφονται, αλλά όχι και πάλι όχι, επειδή, καθώς άρχισες να μιλάς για ποίηση, η Σάντρα έκλεισε τα μάτια της και άρχισε να απαγγέλλει Μποντλέρ, μεγάλα αποσπάσματα που τα απέδιδε με έντονο συναισθηματισμό και τα θυμόταν στην εντέλεια, και το μόνο που μπορούσες να κάνεις εσύ ήταν απλώς να προσδοκάς ότι ο Μποντλέρ θα ανακαθόταν στον τάφο του και θα έστηνε αυτί.

Mère des souvenirs, maîtresse des maîtreses,
O toi, tous mes plaisirs! ô toi, tous mes dvoirs!
Tu te rappelleras la beauté des caresses,
La douceur du foyer et le charme des soirs
Mère des souvenirs, maîtresse des maîtreses!

 

[Μάνα των αναμνήσεων, καλή μες στις καλές μου, 

Ω εσύ, όλη μου η χαρά! όλη μου η έγνοια εσύ!

Θα τη θυμάσαι των βαθιών χαδιών την τρυφεράδα,

Τη γλύκα της φωτιάς, την αποβραδινή ομορφάδα,

Μάνα των αναμνήσεων, καλή μες στις καλές!

 

Μετάφραση: Κλέων Β. Παράσχος, Charles Baudelaire, 28 Ποιήματα, Γαβριηλίδης, 1999.]

 

 

*Πολ Όστερ (1947-2024), Ημερολόγιο του Χειμώνα, Μεταίχμιο 2013, μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου