Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ζωή Καρέλλη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ζωή Καρέλλη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 22 Οκτωβρίου 2025

«ἀνεβαίνει τὰ σκαλιὰ χωρὶς νὰ βλέπει…»*

Αντίο Διονύση!
 
 
 

Αν πιάσουμε να μιλήσουμε και να θυμηθούμε για τον Σαββόπουλο και τα τραγούδια του που μάς μεγάλωσαν και μάς ακολουθήσαν και μεγάλωσαν και γέρασαν και αυτά μαζί μας,

Εννοώ για όσα έμειναν ανθηρά, χλωρά, εύοσμα μα και για όσα στόμωσαν και ξεθώριασαν. Σαν κι εμάς και σαν τον κόσμο γύρω μας («Τώρα που ο κόσμος έγινε ένα απέραντο ξενοδοχείο»),

 Θα πρέπει να μιλάμε ώρες και μέρες. Αφήνω, να βρουν –και να μπορέσουν να τα πουν– άλλοι αξιότεροι και ψυχραιμότεροι.

Στη μνήμη του τροβαδούρου, με τα γυαλιά και τις τιράντες, ένα ποίημα της Ζωής Καρέλλη και μια νυχτερινή άποψη της σκάλας της  Βίλας «Γαλήνη» –όπου βέβαια ο Σεφέρης έγραψε τη συγκλονιστική του Κίχλη– τραβηγμένη φέτος στον Πόρο. Ας συνοδεύει κι ο, πιο ταιριαστός για την περίσταση, στίχος από Το ναυάγιο  της Κίχλης:

Τὸ θάνατο τὸν προτιμῶ-
ποι
ὸς πάει γιὰ τὸ καλύτερο ὁ Θεὸς τὸ ξέρει».

 


 


 

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ

 

                              Αρρώστια

 

Όλο τους πεθαμένους σκέφτομαι αυτές τις μέρες.

Πλούσια ’πό θανάτους η μνήμη μου

τους φέρνει εμπρός μου ζωντανούς.

Μιλούνε ορισμένα από τα λόγια τους:

«ένα πουκάμισο χρώμα σαν το καΐσι.»

«Να σε φιλήσω, γιατί πέθανα.»

«Ζητούσα να σας δω και ήρθα.»

Πρόσωπα, λόγια πολλά, που τα κρατώ

σαν ξένα, θέλω δικά μου να τα κάνω

και δεν μπορώ, γιατί δεν εννοώ

το θάνατο, αρνιέμαι να τον καταλάβω.

Όμως, ούτε και τη ζωή, έτσι,

μπορώ ν’ αγγίζω, όπως θέλω

να την κρατήσω, που βλέπω τις κινήσεις

των ζωντανών, σα να ’ναι μες στη μνήμη μου

κι αυτές και δεν μπορώ να τις αγγίξω

ζωντανές. Τις χαίρομαι συχνά,

τις αγαπώ, τις βλέπω εκστατικά,

Και έξαφνα γίνονται σαν από πεθαμένους.

 

 

 *Στίχοι από την την ποιητική σύνθεση του Γ. Σεφέρη Κίχλη, Α΄ "Το σπίτι μου κοντά στη θάλασσα". [… ἀνεβαίνει τὰ σκαλιὰ χωρὶς νὰ βλέπει |ἐκείνους ποὺ κοιμήθηκαν κάτω ἀπ᾿ τὴ σκάλα.]

 

 

 

Τετάρτη 31 Μαΐου 2023

Κάτοπτρα εαυτού



René Magritte, La Reproduction interdite, 1937

[Museum Boijmans Van beuningen]

 

Οιονεί διάλογος Ίωνος Δραγούμη, Ζωής Καρέλλη, Georgi Gospontinov…

 

Ο «διπλασιασμός του εαυτού» (doubling of himself, η δημιουργία του σωσία), διεργασία που ξεκινά από το ημερολόγιο και καταλήγει στα κείμενα του εσωτερικού μονολόγου της τόσο προσφιλούς μεθόδου γραφής του μοντερνισμού, η οποία επανακάμπτει και στις μέρες μας. Ο σωσίας -ο διπλός εαυτός των «εγωιστών» και ναρκίσσων του 19ου και αρχών του 20ου αι.,  κάποτε αυτονομείται και ζει μια ξεχωριστή ζωή όπως συνέβη με τους πολλούς «ετερωνύμους» του Φερνάντο Πεσσόα. Χρησιμοποιήθηκε επίσης από τον Σταντάλ και τον Ζιντ. Τον συναντάμε αργότερα στον Σεφέρη. Δείγματα της θαυμαστής διακειμενικότητας:

 

j’ aime dédoublement

Είμαι διπλός. [εγγραφή της 16 Ιουλίου 1901, Ίων Δραγούμης (1878-1920), Φύλλα ημερολογίου, τόμος Α’, επιμ. Θ.Ν. Σωτηρόπουλος, Ερμής 1988, σελ.138].

 

Ἐγώ καί ὁ ἑαυτός μου. Αὐτά εἶναι τά δυό πρόσωπα πού εἶναι μέσα μου. Τί διπρόσωπος πού εἶμαι!

Ίων Δραγούμης, Φύλλα ημερολογίου (1908-1912), τομ. Δ΄, εκδ. Ερμής 1985, επιμ. Θ. Ν. Σωτηρόπουλος, σελ.107.

 

Δέν εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος, εἶμαι πολλοί.

Ίων Δραγούμης, Φύλλα ημερολογίου, τομ. Ε΄ (1913-1917), εκδ. Ερμής 1986, επιμ. Θ. Ν. Σωτηρόπουλος, σελ.119.

 

Κάθεται μονάχος ὁ διπλός τοῦτος ἄνθρωπος.

Ζωή Καρέλλη [Χρυσούλα Αργυριάδου-το γένος Πεντζίκη (1901-1998)]

 

Εγώ είμαστε.

Georgi Gospontinov (1968-), Βooker prize 2023, Περί φυσικής της μελαγχολίας (2011).